THỐNG KÊ TRUY CẬP
Số người đang online: 72
Số lượt truy cập: 1539070
QUẢNG CÁO
ĐỔI MỚI PPDH Ở TRƯỜNG TH DƯƠNG THỦY HIỆU QUẢ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC “BÀN TAY NẶN BỘT” 11/3/2019 8:58:05 AM
“Học đi đôi với hành” – câu tục ngữ không hề sai, nhất là đối với những môn thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên – xã hội. Với các em Tiểu học thì lĩnh vực này đặc biệt dễ cảm thụ, tuy nhiên các em cần có được một phương pháp để đạt được hiệu quả cao nhất. Việc dùng cách nào để các em có thể tiếp thu hiệu quả, hình thành và phát triển trí thông minh? Ngày nay, nền giáo dục Việt Nam ta vẫn đang không ngừng đổi mới những phương pháp dạy và học giúp cho kết quả giáo dục ngày một tốt hơn. Chính vì thế mà nước ta đã thử nghiệm việc áp dụng những phương pháp tương tự như vậy thông qua việc học tập các phương pháp mới của một số nước có nền giáo dục tiên tiến, nhưng rõ ràng việc học phối hợp với việc thực hành ngay tại chỗ luôn mang lại hiệu quả cao nhất.

Liệu có phương pháp nào giúp cho trẻ có thể hình thành và phát triển tư duy trực quan thông qua những biểu tượng cụ thể sinh động, cách nào giúp các em phát triển tư duy sáng tạo thông qua hoạt động khám phá và cảm nhận sự vật, hiện tượng bằng nhiều giác quan. Đối với những phương pháp trước đây, trẻ thường chỉ được vận động các giác quan khác mà bỏ quên xúc giác, hiện nay phương pháp “BÀN TAY NẶN BỘT” đã được nhiều đơn vị đưa vào áp dụng để phục vụ công tác dạy và học, nó giúp trẻ rèn luyện hầu hết các giác quan.

“Bàn tay nặn bột” là phương pháp do Giáo sư Georger Charpak (người Pháp) sáng tạo ra, phát triển từ năm 1995, đã được vận dụng, phát triển và có ảnh hưởng sâu rộng không chỉ ở Pháp mà còn ở nhiều nước trên thế giới. Còn đối với Việt Nam đề án phương pháp “Bàn tay nặn bột” giai đoạn 2011-2015 được Bộ GD&ĐT triển khai thử nghiệm từ năm 2011 và chính thức triển khai trong các trường phổ thông từ năm học 2013 - 2014. Phương pháp bàn tay nặn bột là phương pháp tạo cho học sinh tích cực, chủ động trong học tập. Học sinh phải tự làm các thực nghiệm để tiếp thu các kiến thức khoa học, tiếp cận tri thức khoa học như một quá trình nghiên cứu của chính bản thân, cũng là phương pháp dạy học tích cực dựa trên thí nghiệm nghiên cứu, áp dụng cho dạy các môn khoa học tự nhiên. Ở đây vai trò của người thầy không phải là truyền thụ những kiến thức khoa học dưới dạng thuyết trình, trình bày mà là giúp xây dựng kiến thức bằng cách cùng hành động với học sinh. Vai trò của học sinh là trung tâm, phải làm thí nghiệm tìm tòi để đưa ra câu trả lời cho các câu hỏi do chính bản thân mình đặt ra xoay quanh chủ đề của bài học hay những câu hỏi trong cuộc sống. Nhờ vậy, phương pháp này giúp cho học sinh rèn luyện được khả năng trình bày dưới dạng nói hay viết, tạo cảm giác hứng thú tò mò cho học sinh, phát triển năng lực tư duy, chủ động sáng tạo.

Tiến trình dạy học theo phương pháp này gồm năm bước khác nhau, mỗi bước đóng một vai trò nhất định.

Gồm có: Bước một: tình huống xuất phát và nêu vấn đề. Ở bước này giáo viên sẽ đưa ra tình huống xuất phát như một cách dẫn dắt vào bài học. Tình huống xuất phát phải ngắn gọn, gần gũi dễ hiểu với học sinh, nhằm  lồng ghép câu hỏi nêu vấn đề, phải là câu hỏi mở gây mâu thuẫn kiến thức và kích thích cảm giác hứng thú .

Bước hai là bước bộc lộ quan điểm đầu tiên của học sinh:để hình thành các câu hỏi, là bước quan trọng đặc trưng của phương pháp này. Giáo viên có thể yêu cầu học sinh nhắc lại kiến thức cũ có liên quan đến kiến thức mới giúp học sinh bộc lộ quan điểm đầu tiên dưới dạng trình bày bằng lời nói, viết,...Qua đó rèn luyện kĩ năng trình bày của học sinh.Giáo viên cần chú ý đến những quan điểm sai của học sinh.

Bước baĐề xuất câu hỏi và phương án thí nghiệm.Từ những câu hỏi của học sinh, giáo viên sẽ nêu câu hỏi cho học sinh đề nghị các em đề xuất thực nghiệm để tìm ra câu trả lời cho các câu hỏi đó. Giáo viên ghi chú các ý kiến để không trùng lặp. Khuyến khích học sinh tự đánh giá ý kiến cho nhau hơn là ý kiến của giáo viên nhận xét.Các câu hỏi xoáy sâu vào bài học.

Bước bốn: Tiến hành thí nghiệm tìm tòi- nghiên cứu.Từ các phương án tìm tòi nghiên cứu mà học sinh nêu ra giáo viên khéo léo nhận xét lựa chọn dụng cụ thí nghiệm hay các thiết bị dạy học thích hợp để học sinh tiến hành nghiên cứu. Nếu phải làm thí nghiệm thì ưu tiên thí nghiệm trực tiếp trên vật thật. Một số trường hợp không thể tiến hành thí nghiệm trên vật thật có thể cho học sinh làm trên mô hình hoặc quan sát tranh vẽ, nên cho quan sát vật thật trước.

Bước năm: Sau khi tiến hành thí nghiệm tìm tòi - nghiên cứu các câu trả lời dần dần được giải quyết, các giả thiết được kiểm chứng, kiến thức được hình thành, tuy nhiên những kiến thức này chưa có hệ thống hoặc chưa chuẩn xác một cách khoa học. Giáo viên có nhiệm vụ tóm tắt, kết luận và hệ thống lại để học sinh ghi vào vở như kiến thức bài học. Trước khi kết luận nên yêu cầu một vài ý kiến của học sinh bằng cách cho học sinh nhìn lại, đối chiếu lại quan niệm ban đầu. Như vậy những quan niệm ban đầu sai lệch chính học sinh tự phát hiện ra và tự sửa chữa, thay đổi một cách chủ động giúp học sinh ghi nhớ lâu hơn.

Ngày 20 tháng 12 năm 2017, được sự chỉ đạo của Phòng giáo dục huyện Lệ Thủy, trường Tiểu học  số 2 Tân Thủy tổ chức chuyên đề dạy học phương pháp “Bàn tay nặn bột” cấp cụm. Qua sự tiếp thu và chỉ đạo của đồng chí chuyên môn trường Tiểu học Dương Thủy, các tổ khối lên chương trình kế hoạch, chính thức đưa phương pháp “Bàn tay nặn bột” vào thí điểm ở một số lớp trong Trường Tiểu học Dương Thủy, và lớp tôi đã được chọn để dạy minh họa theo phương pháp bàn tay nặn bột Khoa học 5: Bài 53: “Cây con mọc lên từ hạt”

Qua tiết dạy tôi nhận thấy, lớp học trở nên rất sôi nổi, hứng thú khi tất cả các em đều phải huy động sự hiểu biết, vốn sống của mình để dự đoán những biểu tượng ban đầu về kiến thức mới mà mình sắp tìm hiểu, tự tay làm thí nghiệm, nghiên cứu, tìm tòi trên mẫu vật thật để đối chiếu so sánh những dự đoán ban đầu và rút ra kết luận. Theo trình tự của phương pháp, học sinh dần dần tự khám phá được nội dung bài học, nhờ đó, các em hiểu bài kỹ, khắc sâu nội dung được học và hứng thú hơn trong quá trình học. Khi dạy phương pháp mới này tôi cũng phải động não nhiều hơn, phải quan sát và lắng nghe để giải đáp những thắc mắc của học sinh về bài học và phải biết cách cẩn thận hơn trong lúc thí nghiệm. Quan trọng hơn hết tôi luôn năng động trong các tiết như thế này, tôi không biết mệt, uể oải là gì. Hầu hết các đồng nghiệp đều cảm nhận giống tôi vậy.

Như vậy: Phương pháp bàn tay nặn bột nếu nghĩ đến nghĩa đen chính là việc các bạn học sinh tự tay thực hiện nặn bột nhào bột để đưa ra được một hình tượng mẫu lý tưởng nào đó mà các bạn ấy hướng đến. Còn đối với nghĩa thực sự của phương pháp bàn tay nặn bột chính là phương pháp giáo dục tích cực cho học sinh tìm tòi ứng dụng áp dụng vào những môn học khoa học tự nhiên.

Qua 3 năm triển khai dạy học theo phương pháp “ Bàn tay nặn bột” nhiều giáo viên trong nhà trường rất tâm đắc đối với phương pháp này, nó thực sự mang lại sự sáng tạo, mới mẻ về  việc chủ động lĩnh hội kiến thức của học sinh. Với phương pháp bàn tay nặn bột, việc học sinh mạnh dạn tự đưa ra ý kiến của mình, chủ động ghi lại những suy nghĩ, phán đoán, các giải thích, đề xuất… sẽ góp phần giúp học sinh rèn luyện kỹ năng diễn đạt, ngôn ngữ nói, viết, vẽ, kỹ năng thuyết trình trước đám đông, khả năng lập luận để bảo vệ quan điểm khoa học của mình, khả năng hợp tác…

Em Hoàng Đình Khang, học sinh lớp 5B cho biết: “Đến tiết khoa học học theo phương pháp bàn tay nặn bột cả lớp rất hào hứng. Chúng em được làm thí nghiệm và quan sát các hiện tượng xảy ra nên thú vị hơn cách mô tả trong sách giáo khoa”.

Hiện nay, các trường tăng dần số bài áp dụng phương pháp này trong chương trình học của học sinh. Phương pháp dạy học này nhận được sự đồng tình, hỗ trợ tích cực của phụ huynh học sinh. Đa số các trường học thực hiện đều có điều kiện cơ sở vật chất đầy đủ, đồng bộ và khá hiện đại với máy chiếu, ti vi. Từ đó, chất lượng dạy và học các môn Tự nhiên và Xã hội, môn Khoa học theo phương pháp “Bàn tay nặn bột” cao hơn hẳn so với dạy theo phương pháp truyền thống.

Tuy nhiên, theo đánh giá của cán bộ quản lý các nhà trường, dạy học theo phương pháp này vẫn còn gặp những khó khăn nhất định. Đó là các tài liệu hướng dẫn cho giáo viên tham khảo để giảng dạy còn thiếu; ở các trường vùng nông thôn và vùng sâu, vùng xa, trang thiết bị dạy học như các dụng cụ thí nghiệm, thiết bị thực hành còn thiếu và chưa đồng bộ do nguồn kinh phí còn có mức độ….

Để phương pháp này được triển khai mang lại hiệu quả hơn, ngành Giáo dục cũng đã triển khai các giải pháp cụ thể như: Khuyến khích các phòng Giáo dục và Đào tạo huyện, thành phố chỉ đạo áp dụng triệt để phương pháp này vào dạy và học. Tổ chức tập huấn nâng cao trình độ cho giáo viên giảng dạy bộ môn KHTN và Khoa học trong các đơn vị trường học. Chỉ đạo các trường xây dựng ngân hàng “Bàn tay nặn bột” gồm những gợi ý về tiến trình dạy học, tài liệu hướng dẫn giáo viên, tài liệu phục vụ dạy học, dụng cụ thực hành (phim, hình ảnh, tài liệu khoa học)... nhằm nâng cao chất lượng dạy và học theo phương pháp “Bàn tay nặn bột” trong các trường Tiểu học.

Một số hình ảnh của học sinh khi học phương pháp bàn tay nặn bột:


1.jpg


2.jpg


3.jpg


4.jpg


5.jpg



                                                                                      Người viết tin

GV: Dương Thị Phượng

TÌM KIẾM


Hỗ trợ trực tuyến
Trần Bá Tiến
Trần Bá Tiến
Hiệu trưởng
Nguyễn Thị Hồng
Nguyễn Thị Hồng
P.Hiệu trưởng
ĐĂNG NHẬP

Tên đăng nhập
Mật khẩu
HÌNH ẢNH
LIÊN KẾT WEBSITE


TRƯỜNG TIỂU HỌC DƯƠNG THỦY - HUYỆN LỆ THỦY - TỈNH QUẢNG BÌNH
Điện thoại: 0232.3882695 * Email: thduongthuy@lethuy.edu.vn
Developed by Phạm Xuân Cường. Tel: 0912.037911 - Mail: cuonggiaoduc@gmail.com